dinsdag 24 februari 2015

Winter

De winter is alweer bijna voorbij, de lente komt eraan. Is het je opgevallen dat we al die maanden geen bijen hebben kunnen zien :( De afgelopen twee weken hebben we wel een paar mooie dagen gehad, soms ook warm. Voor de solitaire bijtjes nog te koud en te vroeg om uit te komen, er is immers ook nog niet zoveel te eten te vinden. Heb je wel al een bij gezien, dan is dat een honingbij. Zij overleven immers de winter. De winter is voor bijen en imkers wel een hele spannende periode. Er is immers niks te eten en hoewel de bijen goede methodes hebben om met kou om te gaan, kunnen vocht en schommelende temperaturen toch veel schade aanrichten.


Aan het einde van de zomer worden de zogenaamde winterbijen geboren. Zij leven soms wel een half jaar, terwijl zomerbijen in het hoogseizoen niet ouder worden dan 6 weken. Winterbijen zijn beter bestand tegen kou en hebben een langere endeldarm. Ze worden uitgebroed bij lagere temperaturen dan de zomerbijen. Als de winterbijen eenmaal zijn uitgekomen stopt de koningin met het leggen van eitjes. Alles gaat in winterstand.

Bij temperaturen lager dan 10 graden komen de bijen helemaal niet meer buiten. Bij warmere temperaturen kunnen ze nog vliegen, opzoek naar nectar, water of om zich te ontlasten. Koudere temperaturen kunnen de bijen niet aan, ze zijn immers koudbloedige insecten. Ze hebben geen lichaamswarmte om zichzelf  warm te houden. Als een bij onderkoeld raakt, valt haar lichaam helemaal stil.

Bijen kunnen zichzelf wel warm houden door te blijven bewegen. Ze kunnen hun vleugelspieren bewegen, zonder dat de vleugels ook echt bewegen. Hierdoor kunnen ze een enorme warmte produceren, hitte zelfs. Ze gebruiken dit mechanisme ook als verdediging. Als een indringer binnen komt die immuun is voor hun steken, willen ze ook nog wel eens proberen om hem 'uit te koken'. In de winter wordt dit dus gebruikt ter verwarming van zichzelf.

Bij lage temperaturen gaan de bijen zo dicht mogelijk tegen elkaar aan zitten en ze bewegen dan hun vleugelspieren, dit heet een wintertros. In het midden zit natuurlijk de koningin. De tros verplaatst zich langzaam door de kast, langs de voorraad honing. Maar ook de tros zelf is altijd in beweging. De bijen rouleren hun plaats in de tros, van buiten naar binnen, zodat ze allemaal om de beurt het lekker warm hebben.

Als bijen niet naar buiten kunnen, kunnen ze zich ook niet ontlasten. Bijen zijn enorm netjes en houden hun nest altijd netjes schoon. Vandaar dat het voor de winterbijen handig is dat ze zo'n lange endeldarm hebben, zodat ze de ontlasting lange tijd kunnen opslaan. Als de temperatuur dan boven de 10 graden is komen ze wel allemaal zo snel mogelijk naar buiten om zich te ontlasten tijdens de zgn reinigingsvlucht. Ook beginnen de bijen dan met het schoonmaken van hun nest, door bijvoorbeeld dode bijen naar buiten te slepen. Dat is ongeveer wat nu aan het gebeuren is. Ook zullen ze meteen opzoek gaan naar bloemen. Crocussen en sneeuwklokjes vinden ze wel lekker. Maar, hoe warmer het is, hoe verder ze kunnen vliegen. Net 10 graden betekend dus lokaal shoppen. Wees dus niet verbaasd als je mooie bollen in de tuin hebt die niet door bijen worden bezocht: dat is gewoon te ver voor ze.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen