dinsdag 22 juli 2014

To bee or not to bee?


...that's the question. De vraag die helemaal aan het begin van mijn solitaire bijencursus werd gesteld door de leerkracht. Ook ik had ze niet allemaal goed. Er zijn zoveel soorten bijen, wespen en dan ook nog die vliegen die doen alsof, het is niet altijd even duidelijk wanneer iets nou een bij is en wanneer niet.

Erg?

Nee, natuurlijk niet. Je kunt ook best van een vlieg genieten.

Maar voor degenen die het graag weten wat ze voor zich hebben, enkele tips.

Vliegen en bijen

Eerst maar eens het verschil tussen vliegen en bijen.
Bijen zijn noeste werkers, ze doen niets anders. Bijen zijn dan ook bij hun nest, of op een bloem, of op weg van het ene naar het andere. Ook vliegen en wespen kunnen zich overigens op bloemen schuilhouden, maar je ziet toch vaak aan de manier waarop ze daarmee bezig zijn of het een bij is of een vlieg. Bijen zullen elkaar zelden lastig vallen als ze bezig zijn met honing verzamelen, er is genoeg voor iedereen (er is een enkele soort die territoriaal is), vliegen willen nog wel eens een aanval doen naar elkaar.

Een blindebij, een vliegensoort. Zie de stand van de vleugels, de
grote ogen en het gladde, stompe lichaam. 

Een pyama-zweefvlieg

Bijen en vliegen vliegen ook anders. Een bij is zekerder van haar zaak en vliegt langzamer. Een vlieg is sneller en maakt vaak schijnbewegingen, zweefvliegen -die ook vaak een bijen/wespen patroon hebben- kunnen stil hangen in de lucht, bijen kunnen dit niet.
Daarnaast klinken vliegen ook anders, hoger, opgefokr, terwijl het gezoem van een bij vaak lager is, en rustgevend.

Dit laatste kan aan de vleugels liggen. Bijen hebben twee paar vleugels die in rust over elkaar heen vallen. Een vlieg heeft slechts een enkel paar vleugels, die een beetje uit elkaar staan in rust, in een soort V-vorm.

& onder; de gewone wolzwever, een vlieg die doet denken aan een
hommel of een bij. Zie die sprietenpootjes en het plompe lichaam. Nog
beter zie je het verschil als ze bezig is met nectar verzamelen, dat doet
ze namelijk op de 'kolibrie-manier', ervoor blijven zweven.
Ik zag ze in het voorjaar veel, zo rond maart-april en vind het leuke beestjes.


Nog meer over het uiterlijk: bijen hebben altijd een wespentaille, hun lichaam bestaat uit een kop, een borststuk en een achterlijf, vliegen niet. Zweefvliegen zijn dun, maar zonder taille en andere soorten vliegen zijn vaak gewoon plomp en rond.
Bijen hebben kleinere ogen dan vliegen, bij wie de ogen elkaar bovendien vaak raken aan de bovenkant van de kop. Bijen-ogen zitten ook lager gepositioneerd dan de ogen van een vlieg.
En vliegen hebben daarentegen vaak maar korte voelsprieten op hun kop zitten, die van bijen zijn langer en vaak geknikt.
Ook de pootjes zijn telling een bij heeft dikkere poten dan een vlieg, een vlieg zal ook nooit stuifmeel aan zijn/haar poten hebben, daarnaast staan de vliegenpoten vaak verder uit elkaar.
En nog een laatste uiterlijk verschil is dat bijen vaak behaard zijn, in elk geval het borststuk, terwijl vliegen (meestal) kaal en glimmend zijn.

Ik heb geen idee van een naam voor deze vlieg, ik weet alleen
dat ik eerst dacht dat het een hommel was, maar zie weer die ogen
het lijf en de vleugels, een vlieg dus. 

Een langlijfje, een zweefvlieg soort. Wederom de vleugels,
de ogen en het lange, kale lichaam. 


Bijen en wespen

Dat verschil is vaak een stuk minder duidelijk. Ja, het verschil tussen een honingbij en een papierwesp is vaak goed te zien, zeker als je ze naast elkaar zet.


Maar er zijn meer dan één soort wesp. Net zoals er meer dan één soort bij is. 

Het is overigens wel verstandig om die papierwespen te kunnen onderscheiden, want dat zijn inderdaad eie MaF-wespen die je steken. Deze wespen leven namelijk in een nest met een kolonie werksters, dat gemaakt wordt uit gekauwde houtdelen en eruit ziet als een papieren nest - vandaar de naam dus. 

De algemene verschillen:
Wespen zijn vaak groter dan bijen. En dan vooral de wespen waar je voor op moet passen.
Wespen zijn glad en onbehaard, bijen zijn wollig.
Die wespentaille van een bij is voor watjes, als je die vergelijkt met die van een wesp. Bij een wesp lijkt het soms alsof het borststuk en het achterlijk met een zijden draadje aan elkaar zitten.
Bijen zijn vegetariërs, wespen eten juist kleine beestjes. Ze vinden zoetigheid ook lekker hoor, maar zullen daar zelf minder moeite voor doen (afgezien dan van een klein aantal honingwespen, maar die komen niet in deze regionen voor).

Maar ja, nu dus die verschillende soorten.
Want wat vliegen kunnen (nl op bijen of op wespen lijken) dat kunnen bijen ook. Er bestaat namelijk ook een groep bijen die we wespbijen noemen, omdat ze zo veel op wespen lijken. En er zijn wespen die veel kleiner zijn dan die vervelende limonadewespen. En die dus ook helemaal niet zo veel op hen lijken.

Een zwartsprietwespbij (foto van wildebijen.nl)

Ik dacht een bij, maar het bleek een wesp.

En vergeet ook de veldwespen niet. Deze wespen zijn een stuk dunner dan de papierwespen en zijn feller gekleurd, dwz hebben vaak gele of oranje voelsprieten. Veldwespen leven ook sociaal maar geven totaal geen overlast, ze steken dus niet. Hun nesten zijn open, waardoor je mooi kunt zien wat er allemaal gebeurt. In mijn moestuin kom ik ze dit jaar opeens vaak tegen, ze vliegen af en aan in mijn vijvertje om te komen drinken. Gezellig.

Franse veldwesp aan het drinken. 


Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen