dinsdag 27 mei 2014

Darren

Vorige maand vertelde ik van alles over koninginnen. Vandaag het een en ander over darren.

Darren zijn de mannen van de bijenwereld. De koningin bepaald of ze een bevrucht eitjes legt, waar een werkster (of in speciale gevallen een koningin) uit voort komt, of een onbevrucht eitje, waar een dar uit komt. Een dar heeft dus geen vader. Darren zijn iets groter dan werksters, waardoor ook zij, net als de koningin, een iets grotere cel nodig hebben. De broedcellen van darren hebben daarom een soort koepeltje als afsluiting.

Een raat met veel darrenbroed. Bovenin (het witte) is verzegelde honing. Eronder werkster broedcelen. De onderste
helft, met alle bobbeltjes, darrenbroedcellen. 
Om het maar meteen gezegd te hebben: darren zijn luie mormels. Dat begint al als ze 'geboren' worden en uit hun broedcel kruipen. Werksters doen dit helemaal alleen, ze knagen het dekseltje weg en kruipen dan de cel uit. Bij een dar komt een werkster helpen om dat dekseltje voor hem weg te halen.

Vervolgens doen darren niks, behalve eten en lekker lummelen. De enige taak van een dar in zijn gehele bestaan is het bevruchten van een koningin. Daar is hij ook op gemaakt. Een dar heeft enorme ogen, (om je de koninginnen beter te kunnen zien) zo groot dat ik vanochtend een foto van een bij tegenkwam waarbij ik me in eerste instantie afvroeg of het geen vlieg was, om me vervolgens te realiseren dat het een dar was. Zo groot, dat de ogen elkaar bovenop de kop raken, terwijl bij werksters en de koningin de ogen verder uit elkaar liggen.

Spot de dar(ren). 
Darren kunnen niet steken. Dat heeft twee redenen. Ten eerste, ze hebben één taak, en verdediging hoort daar niet bij. En ten tweede is de angel van bijen (en wespen) geëvolueerd vanuit een legboor, en eitjes leggen dat doen nu eenmaal de vrouwtjes.

Wat doen darren dan nu de hele dag? Darren hangen met hun maten rond op een zogenaamde darrenverzamelplaats, ergens in de lucht, tussen de 10 en 40 meter hoog, waar vandaan ze goed koninginnen kunnen spotten die op hun bruidsvlucht zijn. De darren zenden een feromoon af, waar een bruidsvluchtige koningin door wordt aangetrokken. De koningin scheidt ook weer een feromoon af, waardoor de darren (als ze haar nog niet hadden gezien) haar meteen ontdekken. Met z'n allen gaan ze er dan achteraan (een zgn darrenkogel) en de snelste heeft natuurlijk prijs, midden in de lucht. Bij de bevruchting komt het gehele geslachtsorgaan naar buiten (wat trouwens in verhouding enorm is) en blijft in de koningin hangen, de dar is dan meteen dood. Mission accomplished. Een koningin paart met meerdere darren tijdens één vlucht, in wezen dus één grote massa moord. Maar alles voor een goed doel.

Maar goed, niet elke dag komt er een koningin voorbij. En niet alle darren hebben het geluk dat ze haar als eerste bereiken. Als ze dan moe zijn en honger hebben zoeken ze een kolonie op om daar wat te rusten en honing te eten. Darren mogen in en uit elke kolonie lopen en zijn niet aan een volk gebonden zoals werksters dat wel zijn. Waarschijnlijk is dit om de genetische diversiteit te vergroten. Darren kunnen eigenlijk gewoon hun gang gaan in een kolonie. Maar niet onbeperkt.

Foto van goeievraag.nl
Bijenporno


Aan het einde van het bijenseizoen, ergens in juli of augustus, stopt de aanvoer van stuifmeel en gaan de bijen zich voorbereiden op de winter. Alle honing is nu van belang, er moet een voorraad worden opgebouwd voor de winter. Een lummelende dar, die alleen maar honing eet en verder niks doet is daarbij niet gewenst. Op een begeven moment werken alle werksters de darren de kast uit en ontzeggen ze te toegang. Dit wordt de darrenslacht genoemd, hoewel de darren niet dood worden gestoken ofzo, ze verhongeren. Het kan voorkomen dat enkele darren mogen blijven leven, dit is een beetje afhankelijk van het ras en het volk.

Een lui leventje dus, maar wel een met een prijs.

Foto van imkerpedia: naar buiten gedreven darren. 

maandag 26 mei 2014

Musical Monday: Mika

Sometimes, some music just makes you happy. I love that. Some very particular moments in life, it's good to listen to sad songs and cry (about once a month). But all other days of the year, music should make you happy. And someone who makes such happy, uplifting songs, is Mika.

Mika was born in Beirut, in 1983, but raised in Paris and London. He has an education in classical music writing, but now makes pop songs. His first album, Life in Cartoon Motion, was released in 2007, with it's first hit single Relax, take it easy. Though, the second single Grace Kelly stormed the charts and got a lot more media attention. That same year, he was titled the best new talent in the prestigious Sound of 2007 music poll.



Mika's music is uplifting, well thought out, and colorful. It is named pop, but has it's roots in disco. Definitely worth to play during annoying chores, whenever you feel like dancing or feel you need some happiness in your life. 






woensdag 14 mei 2014

Tuin update: samen spelen, samen delen

Nou ja, zo iets dan. Neem je een tuin, dan teken je een samenlevingscontract met allerhande andere beestjes in, op en om je tuin. Leuke beestjes, lieve beestjes, nuttige beestjes, mooie beestjes, enge beestjes en vervelende beestjes.

De leukste beestjes, die kennen jullie al. De bijtjes en de hommeltjes in mijn tuin zijn geweldig leuk, geweldig lief en geweldig nuttig. Ook de vogeltjes in mijn tuin zijn welkom. Ik hoor soms over bessenstruiken afdekken met gaas, omdat de vogeltjes anders alle bessen zouden opeten. Tot nu toe heb ik over mijn opbrengst nog niks te klagen gehad. De vogeltjes zijn vooral erg gezellig. Als ik in het zonnetje ga liggen (zou gaan liggen, want vandaag heeft ze zich nog niet laten zien) en mijn ogen dichtdoe hoor ik niet alleen gezoem, maar ook een hoop gekwetter en gefluit. In de hagen rondom de tuin kunnen ze zich goed verstoppen (maar echt schuw zijn ze niet), onder het dak van het verenigingsgebouw bouwen ze nestjes en in de tuinen is voldoende eten te vinden. Hoewel de vetbolletjes die ik in de winter voor ze ophing binnen een dag opgegeten was, zo niet weggerukt en dus totaal verdwenen.



Nu ik mijn modderpoel vijvertje heb komen er nog wat meer beestjes bij. Voorgaande jaren vond ik vaak padden in mijn tuin. In het hoge gras van mijn vergeethoekje, in mijn gereedschapskist die van onder open is en soms ook in mijn gieter, waar ze mij altijd enorm lieten schrikken door op te springen als ik hem net vast wilde pakken. Maar, sinds een korte tijd woont (of woonde, want ik heb hem/haar al een tijdje niet gezien) een groene kikker in mijn vijvertje. Hij verstopt zich graag tussen het riet en het kroos, of zit heerlijk op een ondiep stukje te zonnebaden (letterlijk dus).
De vogeltjes gebruiken het vijvertje om gezellig (altijd samen) zich te wassen.
En een (veld)wesp heb ik al een paar keer water zien halen.
Met andere woorden; Jippie! Want dat vijvertje was natuurlijk vooral bedoelt voor alle beestjes. En hoewel het een ondiep ding is, met nog wat kale randen en af en toe nog uitstekend plastic, voegt het toch een stukje diversiteit toe aan mijn tuintje.



Maar, er zijn ook minder leuke beestjes in mijn tuin. Voornamelijk slakken.  Nu ik alles heb afgedekt met stro vinden de slakken mijn tuin een prima plaats om te leven. Overal is schaduw en de grond blijft mooi vochtig. En, ik bedien ze gerust met alle plantjes die ik maanden thuis heb vertroeteld. Een waar buffet, binnen twee dagen leeg.


Ja, echt. 10 nieuwe courgetteplantjes, vijf meloenen, vier tomaten (ja echt, tomaten), sla en augurk binnen twee dagen geen spoor meer van te bekennen. Ze hadden kennelijk honger.
Als ik het stro wat wegschuif kan ik binnen tien minuten een stuk of 10 a 15 vinden. Handig, dat wel, want die slakken gewoon oppakken (niet met blote handjes, iew) lijkt me toch nog steeds de meest vriendelijke methode. Tenminste, voordat ik me realiseerde dat alle zaadjes die ik de afgelopen tijd in de grond had gestopt misschien wel waren opgekomen, maar ook meteen waren opgegeten door de familie slak, verplaatste ik slechts de slakken. Maar nu gaan ze er genadeloos aan. Delen is prima, maar dan moet er tenminste iets voor mij overblijven.


Inmiddels staat er weer één courgetteplantje overeind (ik had nog wat over, wat ik gelukkig nog niet had weggegeven) omringt door een kapotgeknipte melkfles (met karteltjes aan de bovenkant en een koperdraad er omheen), en daar omheen dan koffiedras en met knoflookaftreksel overgoten. De andere, die een beetje uitstak is weer verdwenen.



Oké vooruit, het is niet alleen maar kommer en kwel. Dit was de tuin in april en zoals je ziet staat er toch behoorlijk wat. Vaste struiken en boompjes en veel voor de bijtjes. En dat geeft ook plezier. Én de aardappels beginnen boven te komen. Dat vind ik zo'n feestje, want zo'n nieuwe methode is nog best spannend. De duwen erg dapper de stengels boven het stro en gras. 







dinsdag 13 mei 2014

Blauwe zandbij

Vorige week was ik erg blij.

Toen ik op de tuin was ontdekte ik op mijn bloemenmengsel een bijzonder beestje. Vrij donker, met lange, donkere vleugels. Ik probeerde er foto's van de maken. Gelukkig kwam ze nog eens terug, ditmaal op mijn doorgeschoten kolen. Thuis kwam ik er achter dat er daarvan tenminste één erg goed gelukt was.



Ik wilde wel graag weten wat het voor een beestje was. Ik vermoedde een bij, maar met toch een beetje een wespig-uiterlijk, hoewel wespen eigenlijk geen stuifmeel en/of nectar verzamelen en dus niet op bloemen zitten. 



Ik postte de vraag op de solitaire bijen groep op Facebook. En ik kreeg drie reacties, met alle drie een ander vermoeden. Ik Googelde alle drie de bijtjes en kwam er toen, aan de hand van foto's achter dat het de laatste moest zijn, een blauwe zandbij, een zeer zeldzaam bijtje. Ik stuiterde dus enkele dagen van blijdschap. Zo fijn dat ik zo'n bijzonder beestje gezien mag hebben. En zo fijn dat zij mijn tuintje zo fijn vond om te gaan eten. Inmiddels weet ik dat zij graag op kruisbloemigen vliegt, kolen dus. En dat onderstreept alleen maar des te meer hoe belangrijk het is dat we niet zo heel netjes zijn, maar af en toe ook de plantjes in de (moes)tuin de gelegenheid geven om in bloei te komen en de volledige cyclus van hun bestaan kunnen volbrengen.  

Van wikipedia:



De blauwe zandbij (Andrena agilissima) is een bij uit het geslacht van de zandbijen (Andrena).
De blauwe zandbij wordt 13 tot 15 millimeter lang. De bij is opvallend blauwzwart met witte plukjes haren. De soort vliegt in mei en juni, met de piek begin juni. Als voedsel worden kruisbloemigen gebruikt. De wijfjes leven in kleine groepjes samen in een nest, met aparte broedkamers. De nesten worden in vrij harde ondergrond gemaakt in steile wanden.
De blauwe zandbij komt voor in Zuid- en Centraal-Europa, Noord-Afrika en het Nabije Oosten. In Nederland is hij zeer zeldzaam en alleen bekend uit Zuid-Limburg. Hij staat als Gevoelig op de Nederlandse Rode Lijst.

maandag 12 mei 2014

Musical Monday: Seal

While writing last weeks post I mentioned a few artists I saw in concert, which was really cool. The advantage of liking artists that are not very known, is that you get to see them rather cheap. I mean, visiting a Madonna or Lady Gaga concert costs a small fortune, theater tickets or tickets to a world music festival is doable.


So, I saw most of them live. Like I got to see the Backstreet Boys in the Amsterdam ArenA and Alicia Keys in the Heiniken Music Hall. But there is one artist I did not mention
before, that I've had the pleasure to see and hear for himself. And that is Seal.




Seal Henry Olusegun Olumide Adeola Samuel was born in 1963 in London. As a child he battled with discoid lupus, which left him with heavy scarring in his face and hair loss (as states Last.fm, I know a few theories have been going around, some saying he was abused by his father). He began his musical carreer singing in bars and cafes. He joined a funk band, called Push. After a tour in Japan, where he left the band to join a bluesband in Thailand. Not long after, he came back to London, where he stayed with a friend and slept on his couch. His breakthrough came when he met producer Adamski, who gave him the lyrics of Killer to sing. The song became a huge hit in 1990 and landed him a record deal with ZTT records. After the release of his first album Seal in 1991, his career has taken off, landing him international success. 

Seal's voice is unique, soulfull and rhytmic, making his music just as unique. His songs are usually full of depth.

Seal - Love's devine




dinsdag 6 mei 2014

Over de bloemetjes en de bijtjes II





Hebben jullie mee opgelet in april? Hebben jullie lieve bijtjes gezien de afgelopen maand? Hommeltjes? Ik wel. En ik zal eens laten zien wat ik heb gevonden. En ondertussen ook nog eens iets leuks vertellen.


Honingbij op de perenboom bij mijn schoonouders. Bijen houden niet
heel erg van peer, het nectar is erg slap. Maar kennelijk hadden ze op dat
moment honger. 


Bijen hebben grote ogen. Dat is om je beter te kunnen zien, en een grote kaak, om je beter op te kunnen eten... Uhm, nee, niet helemaal. Tenminste dat laatste. Een aantal (zweef)vliegen lijken op bijen. Want, wie wil er nou niet stiekem bij zijn. Eén van de manieren om bijen en vliegen uit elkaar te houden is de grote van de ogen. Bijen hebben grote ogen, maar vliegen hebben nog grotere ogen. De reden; er moest bij de bijen ook nog een stevig stel kaken bij en die hebben vliegen niet.

Een veldhommel op paarse dovenetel. (Tip nr. 5: laat onkruid staan).


Wel hebben zowel bijen als vliegen samengestelde ogen. Dat betekent niet dat ze elk beeld honderden keren zien, dat betekent ongeveer dat bijen met elk oog-deel één pixel kunnen zien. Veraf is dat alsof je op een foto inzoomt met slechte resolutie, dichtbij is dat juist weer erg scherp.

Akkerhommel op knikkend nagelkruid in de tuin van mijn schoonouders


Nu moet je je voorstellen dat je een bij bent. En je bent opzoek naar stuifmeel en/of nectar. Want je hebt honger, of je bent goed aan het zorgen voor je familie. Hoe weet je dan, als je, zeg, drie meter boven de grond vliegt waar die bloemen nu zijn? En hoe weet je nou, van zo'n afstand, of die bloem nu ook lekker is en wat voedingswaarde heeft of juist vies, droog en nutteloos is?

Rosse metselbij (?) op longkruid. 


Het antwoord maakt bijen en bloemen extra cool: ultraviolet.
Ken je nog je natuurkunde? Het kleurenspectrum van licht zijn eigenlijk de kleuren van de regenboog: rood, oranje, geel, groen, blauw, indigo en violet. Maar er zitten nog twee kleuren in die het menselijk oog niet kunnen waarnemen. Infra-rood en ultaviolet. Bijen zien geen rood, en dus ook geen infra-rood, maar ze zien dus wel UV.

Honingbij op bloeiende rozemarijn (bij Bastin)


Bloemen gebruiken UV ook als kleur en zij gebruiken dit vaak om bijen te lokken. Bloemen kennen dus eigenlijk veel meer kleuren dan wij kunnen zien. UV in de bloemen zorgen voor een soort bewegwijzering; hier moet je zijn!

Bij de appelbloesem kun je de keurverschillen zien. 


En als nog iets extra-cools: bloemen veranderen van kleur zodra ze zijn bestoven. Het UV verdwijnd en/of plantendelen worden donkerder en roder, waardoor de bewegwijzering verdwijnt en zo bijen dus efficient kunnen vliegen op de bloemen die nog stuifmeel en nectar hebben en dus nog bestoven moeten worden. Win-win, want de bloemen worden zo ook zo optimaal mogelijk bestoven.

En bij de aardbei zie je het ook.



Nu, waarom vertel ik dit? Omdat dit laat zien hoe honderden jaren evolutie (of geduchte planning van God, het is maar net waar je in geloofd) iets bijzonder moois en ingewikkelds in elkaar heeft gestoken. Bovendien iets waar wij, omdat wij dat UV niet zien, maar weinig mee krijgen. Dat heeft als bij(komend) nadeel dat wij onze bloemen op andere eigenschappen selecteren maar ook cultiveren. Dit betekend dus dat als meneer Pietje het leuk vind om een bepaalde bloem, die bijen erg lekker vinden, paars te maken, terwijl deze eigenlijk wit is, het wel eens zou kunnen gebeuren (lees: het gebeurt bijvoorbeeld bij veel vlinderstruiken) dat Piet dan zonder nadenken de bewegwijzering uit de plant haalt waardoor die bijen de bloem niet meer vinden. Zoek je dus planten voor de bijen (of andere bestuivers zoals vlinders) let daar dan op. Zet vooral originele planten neer. Dus Rosa Moelijkenamus, en niet Rosa Moeilijkenamus Pietjeheeftditbedachtus.

Tuinhommel in de tuin van mijn ouders (pap, wat is het?)



Aardhommel op de doorgeschoten kolen van
de tuinbuurvrouwen.

(honing?)bij in een plantsoen in Hulsberg. Ik vermoed een Buxus-soort


Hommel op de cassis-bessen. 
Ik heb mijn rammenassen en zomerrapen laten doorschieten en laten
staan. Tot groot genoegen van oa. dit groefbijtje.

Honingbij op de aardbeien bloemetjes 


En omdat ik het nog niet vaak genoeg gezegd heb: Phacelia (met een
steenhommel). Het zijn overigens vooral de hommels en
honingbijen die phacelia lekker vinden.


De komkommerkruid bloeit ook al, dankzij de warme winter. Nom. 

En in de categorie, ik heb ze echt gezien maar ik heb er geen foto van:

De appelbloesem (foto van tuinseizoen.com, Linda van
Berkom). 


Hier in de buurt staat het vol met kastanjes die nu allemaal al
bloeien. Vanochtend met de camera in de aanslag kwam ik tot de
conclusie dat de boom waar ik een week geleden onder stond om
bijen en hommels te spotten, al uitgebloeid raakt (en flink
bestoven is, te zien aan de gemaakte bolletjes). 




Ik hoop dat de video het doet, anders binnenkort via Youtube.
Mijn Phacelia-veldje, vol met hommels en bijen. Een gezellig gezoem
en overal waar je kijkt een flink gefriemel en gevlieg. (Zet het geluid
aan en flink hard, dan kan het ook horen). 

maandag 5 mei 2014

Musical Monday: Soundtrack of my life IV

I like to think I changed a lot during the last two years of my highschool period and the first year at college. At least my interests changed and so did my taste in music. From RnB and rap I went to 'worldmusic': African drums, fado, flamenco, gypsy/balkan and rai. Fuel to this search for music was my internet contact with a boy from Togo, with whom I also corresponded through snail-mail, sending each other music, movies, sweets and postcards from our own county. I also took up Djembé lessons, together with my father. Our teacher was a man from Guinee, who knew a few words Dutch and a few words English, but it mostly was enough to teach us all we needed to know.


One of the CD's I got from my Togolese friend was Black Ivory soul from Angelique Kidjo. I don't know if I knew her already, but she is rather well known among the world-listening population in Europe, probably because she's won a grammy award. I find her music refreshing and inspirational.




Right, back to the music I can actually share with you. I have probably already shared the music of Amadou and Mariam. But, sometimes, some music, you just can't share enough. The album made by Amadou and Mariam is influenced a lot by co-artist and producer Manu Chao. Which gives the typical African music from the Mali duo a more accessible sound.


I don't know when it began, but somehow, somewhere along the way I got caught by a Portugal-bug. Portugal had it all. I still haven't been, but I am still fascinated by the country. And it's traditional fado music is probably a huge part of the 'why'. The word fado itself translates as destiny of fate, which already shows a lot about the emotions that lay in this music. Its feel is classical. Just listen, it's beautiful.
My favorite fadista is Cristina Branco, though she is one of the 'new elite', just like Mariza and some others. (I've seen them both live, by the way, now I come to think of it, Amadou and Mariam and Angelique Kidjo also). If you're interested: Amalia Rodrigues is the heroine of past times. He music is a lot less accessible than her contemporary colleages, so you might want to exercise your hearing. :)
Back to Cristina, because she and her husband (who plays one of the guitars) do something amazing. They take famous poems, and turn them into fado songs. Which makes the lyrics even more mystical to me. The song in the video is called Se a alma te reprova, which is a Fadosation of William Shakespeares sonnet 136.



Some time, for Sinterklaas, I got a 'rough guide to flamenco' CD from my grandfather. I don't recall if it was his own idea to gift me this, or if I had already started to have an interest. Anyways, somewhere in these last years of my high school, a love was born.
Flamenco has famous singers, guitar players and dancers and this combination is what makes it so interesting. Paco de Lucia, for instance, is a very well known Flamenco guitarist and there is (almost) no singing on his albums. Though I admire De Lucia's skills, I do prefer the singing, and if possible the dancing, to make things whole.
The song in the video is by El Camaron, the most famous Flamenco singer of modern flamenco, influencing 'Nuevo Flamenco'. The song is with Tomatito, Paco de Lucia's student, though El Camaron and De Lucia made nine albums together.
Capital of Flamenco is Sevilla, which I've visited twice, the first time mainly because of my flamenco interests. Once with my mother and once with my sister. If you've never been: you certainly should.

Would you like to learn more about flamenco, watch the 1983 movie Carmen, which is certainly worth watching.


Susheela Raman has long been my favorite artist. One time, at festival mundial, I deceided to take a look at an artist I did not know. No one wanted to come with me, so I was quite alone, but I never regretted my decision. I was enchanted the first moment I set foot in that tent. Most known is her song Trust in me, which is a song that's used in Disney's Jungle Book. Raman is English born, but from Indian descent. She studied traditional Indian music and started mixing them with rock and soul, giving a unique and beautiful result.

donderdag 1 mei 2014

Show 'n Tell: Funky punky

Vorige week maakt ik mijn Nerd Wars dissertation af. Omdat ik deze ronde in het Steampunk team speelde, koos ik voor een Steampunk trui, 9 days to departure van Jessika Lane.
Last week I finished my Nerd Wars dissertation. Because I played with the Steampunk team, I chose a very steampunk sweater, 9 days to departuke van Jessika Lane. 


Ik was erg lang opzoek naar een goede, mooie wol voor deze trui. Eigenlijk wilde ik hem namelijk maken met een bordeaux rood en een hele donkere bruin, maar dat vond ik niet, in elk geval niet voor redelijke prijzen voor zo'n hele trui. Uiteindelijk koos ik op aanraden van Wolwollewool in Maastricht voor Phildar Phil'harmony in een koper-oranje met zwart, wat eigenlijk toch ook wel een erg mooi resultaat heeft opgeleverd. Uiteindelijk bleek toch ook dat ik veel minder garen nodig had dan in het patroon stond, maar goed. Het is prima zo.
I have been searching for the right wool for a long time. I wanted to make it in a dark red with a dark brown, but I could not find that. Not for a reasonable price anyway, for the amount of yarn needed for an entire sweater. After being advised at Wolwollewool in Maastricht, eventually I decided to use Phildar Phil'harmony in a rusty-orange with black. And in the end, I am very happy with it, because the result is very beautiful.